فیزیولوژی ورزشی به ۴ بخش فراگیر تقسیم می‌شود: آمادگی جسمانی، فیزیولوژی ماهیچه‌ها، فیزیولوژی گردش خون، فیزیولوژی تنفس

بدن انسان برای اینکه بتواند نقش خود را به طور مؤثر در زندگی ایفا کند باید از آمادگی جسمانی خوبی برخوردار باشد یعنی به طور مداوم انرژی لازم را در اختیار داشته باشد تا بتواند وظایف خود را به نحو احسن انجام دهد. وقتی سخن از آمادگی جسمانی به میان می‌آید مقصود از آن داشتن چنان قلب، رگ‌های خونی و شش‌ها و ماهیچه‌هایی است که بتوانند وظایف خود را به خوبی انجام دهند و با شور و نشاط تمام در فعالیت‌ها و تفریحات سالمی شرکت کنند که افراد عادی و غیر فعال از انجام آنها ناتوانند. عوامل متعددی در آمادگی جسمانی مؤثر است اما چهار عامل بیش از عوامل دیگر در این میان ایفای نقش می‌کنند این عوامل عبارت‌اند از (نیروی ماهیچه، استقامت ماهیچه، انعطاف ماهیچه و استقامت قلبی ریوی) می باشد.

نیروی ماهیچه

همانطور که می‌دانید حدود ۴۰ درصد وزن بدن را ماهیچه تشکیل می‌دهد این ماهیچه‌ها در خود تولید انرژی می‌کنند که این نیرو، نیروی ماهیچه نامیده می‌شود که البته قابل اندازه‌گیری نیز هست. مهم‌ترین عامل شناخته شده در آمادگی جسمانی استعداد و توانایی ماهیچه‌ها در وارد کردن نیرو یا مقاومت در برابر آن است. تمرینات قدرتی از عواملی است که سبب حجیم شدن تارهای تببغبرلعرر ماهیچه‌ای می‌شود و توانایی فرد را در تولید نیروی بیشتر افزایش می‌دهد، این افزایش می‌تواند به دلایل عصبی (فراخوانی تارهای بیشتر و تحریک واحدهای عصبی-ماهیچه‌ای بزرگتر)باشد یا به دلیلی مثل افزایش رها سازی یون کلسیم یا افزایش تماس تارهای اکتین و می‌وزین. قدرت ماهیچه اهمیت بسیاری در ورزشهای مختلف و البته فعالیت‌های روزانه دارد بسیاری از مردان و حتی زنان از ماهیچه‌ها بازو و سرشانه ضعیفی برخوردار هستند که باعث ضعف در فعالیت‌های ورزشی و روزانه و ایجاد درد و بیماری در سنین بالا می‌شود..

استقامت ماهیچه

ماهیچه‌ها در خود انرژی ذخیره می‌کنند. این عمل به ماهیچه‌ها امکان می‌دهد که مدت زیادی به فعالیت خود ادامه دهند. این عمل ماهیچه‌ها را استقامت ماهیچه‌ای گویند. استقامت ماهیچه‌ای عبارت است از ظرفیت یک ماهیچه یا گروهی از ماهیچه‌ها برای انقباض مداوم. معمولاً استقامت ماهیچه را با قدرت ماهیچه‌ای اشتباه می‌گیرند ولی باید توجه کرد که معمولاً استقامت ماهیچه‌ای عبارت است از توانایی در کاربرد قدرت و نگهداری این توانایی برای مدت نسبتاً طولانی. برای مثال در فعالیت‌هایی چون: برف پارو کردن، چمن زدن، نظافت یا حرکات ورزشی چون دراز و نشست، بالا کشیدن بدن در حالت بارفیکس و... استقامت ماهیچه‌ای نقش اساسی دارد که می‌شود با تمرینات منظم ورزشی آن را افزایش داد.

انعطاف ماهیچه

توانایی در کاربرد ماهیچه‌ها در وسیعترین دامنه حرکت آنها به دور مفصلها را انعطاف پذیری گویند. این عامل در آمادگی جسمانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با تمرینات ورزشی میزان توانایی مفاصل بدن در خم شدن و چرخیدن بیشتر می‌شود و در نتیجه کارایی ماهیچه‌ها بهبود می‌یابد اگر مفاصل از انعطاف کمی برخوردار باشند محدودیت حرکتی برای بدن ایجاد می‌شود. انعطاف‌پذیری در فعالیت‌های روزانه چون باغبانی، خانه داری، فعالیت‌های ورزشی که احتیاج به نرمی و انعطاف پذیری دارند مؤثر است. که البته این نقش در فعالیت‌های ورزشی چون ژیمناستیک، دو و میدانی و... پر رنگ تر می‌شود.

استقامت قلبی و ریوی

بسیاری از دانشمندان و صاحب نظران ورزشی عقیده دارند که عامل استقامت قلبی ریوی در آمادگی جسمانی بیش از عوامل دیگر اهمیت دارد و بعضی دیگر دقیقاً بر عکس این نظریه مهر تأیید زدند. اما تجربه نشان داده‌است که استقامت قلبی ریوی از عوامل اساسی آمادگی جسمانی است و با تمرینات استقامتی شدید و سنگین می‌توان آن را ارتقاء بخشید.

 

فهرست مطالب:

فصل اول: سیستم عصبی: ساختار و کنترل حرکت

اعمال عمومی سیستم عصبی

ارتباط بین تارهای حسی و حرکتی سیستم عصبی محیطی و سیستم عصبی مرکزی

اجزای تشکیل دهنده یک نورون

تصویری از هدایت سیناپسی

فعالیت الکتریکی نورونها

پتانسیل استراحتی غشا

پتانسیل عمل

ایجاد پتانسیل عمل در اثر افزایش ورود سدیم به داخل نورون

و...

فصل دوم: تنفس هنگام ورزش

تنفس

عمل ریه

ساختمان دستگاه تنفسی

وضعیت ریه ها، دیافراگم و پرده جنب

بخشهای هدایتی و تنفسی دستگاه ریوی

مکانیک تنفس

تهویه ریوی

فضای مرده تهویه ای

تهویه حبابچه ای

و...

فصل سوم: تعادل اسیدی-بازی هنگام ورزش

شرایطی که منجر به ایجاد حالت اسیدوز یا الکالوز می گردد

تقسیم بندی اسیدهای سوخت و سازی

اسیدهای ناپایدار

اسیدهای پایدار

اسیدهای آلی

اهمیت تنظیم اسیدی – بازی هنگام ورزش

دستگاههای تامپونی اسیدی - بازی

تامپونهای درون سلولی

تامپونهای خارج سلولی

اثر تنفس روی تعادل اسیدی - بازی

و...

فصل چهارم: تنظیم حرارت

مروری بر تنظیم دما هنگام ورزش

اندازه گیری دمای بدن هنگام ورزش

تولید گرما

دفع یا از دست دادن گرما

میزان تبخیر عرق خارج شده از سطح پوست

تغییرات دمایی در حین ورزش کردن

هیپوتالاموس: تنظیم کننده دمای بدن-ترموستات

پاسخهای فیزیولوژیکی به سرما

تغییرات دمایی هنگام فعالیت

تغییر دمایی حین تمرین

و...

فصل پنجم: تمرین استقامتی: تاثیر آن بر اکسیژن مصرفی بیشینه، اجرا و هوموستاز

اصول تمرین

طرح برنامه تمرینی

تمرین استقامتی و اکسیژن مصرفی بیشینه

حداکثر اکسیژن مصرفی: برون ده قلبی عروقی و اختلاف اکسیژن خون سرخرگی – سیاهرگی

اساس فیزیولوژیکی اختلافات اکسیژن مصرفی بیشینه در افراد مختلف

حجم ضربه ای

حجم پایان دیاستولی

قابلیت انقباض عضله قلب

و...

فصل ششم: عوامل محدود کننده سلامت و آمادگی جسمانی

عوامل اصلی خطرزا

علتهای مرگ و میر و عوامل تهدید کننده سلامتی

خدمات بهداشت پیش گیرنده

تامین بهداشت عمومی

اشاعه بهداشت عمومی

و...

فصل هفتم: تمرین برای سلامت و آمادگی جسمانی

ارتباط بین افزایش فعالیت بدنی و فواید سلامت با عوامل خطرزای درگیر

راهنماییهای کلی برای برنامه های آمادگی جسمانی

گرم کردن ، کشش و سرد کردن، کشش

تجویز تمرین برای آمادگی قلبی - تنفسی

و...