آفت‌کش‌ها موادی به صورت مایع، جامد یا گاز هستند که به منظور نابودی آفت‌ها به کار می‌روند. بعضی از این آفتها که مورد علاقه انسانها نیستند،حشرات، علفهای هرز و میکروب‌هایی هستند که گیاهان را از بین می‌برند. بسیاری از آفت کش‌ها، سمی هستند و علاوه بر اینکه آفت‌ها را از بین می‌برند به انسانها نیز صدمه می‌زنند.

تعریف آفت کش

بنا بر تعریف آژانس حفاظت محیط زیست ایالات متحده آمریکا، هر ماده‌ای که به منظور پیشگیری، نابودی، دور کردن، تنظیم یا کنترل آفت بکار رود، آفت کش خوانده می‌شود.

تاریخچه

از ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد، انسان از آفت‌کش‌ها برای محافظت از محصولاتش استفاده می‌کرده است. اولین آفت‌کش شناخته شده، گرد گوگرد است که حدود ۴۵۰۰ سال پیش سومریان باستان دربین‌النهرین از آن استفاده می‌کردند. در کتاب مذهبی ریگ‌ودا که حدود ۴۰۰۰ سال قدمت دارد، استفاده از گیاهان سمی به عنوان آفت‌کش آورده شده است.

در قرن پانزدهم میلادی از عناصر سمی مانند آرسنیک، جیوه و سرب برای ازبین بردن آفت‌ها استفاده می‌شده است.

در قرن هفدهم میلادی از برگهای گیاه تنباکو، سولفات نیکوتین استخراج گردید و به عنوان حشره کش استفاده شد.

در قرن هجدهم میلادی، ایرانیان و قبایل قفقاز از گرد گل‌های داوودی به عنوان حشره کش استفاده کردند.

در نیمه نخست قرن بیستم، در ایالات متحده آمریکا، از ترکیب بردو به عنوان دافع حشرات و حشره کش بویژه برای زنجرک استفاده می‌شده است.

پس از جنگ جهانی دوم، عصر ظهور آفت کش‌های سنتتیک فرا می‌رسد. به دنبال پیدایش بیماری‌های جدید بسیاری، برخی از این آفت کش‌های سنتتیک مانند ددت ممنوع اعلام می‌شوند.

انواع آفت‌کش (از نظر ارگانیسم هدف)

• علف کش: برای از میان بردن علف‌های هرز
• حشره کش: برای از میان بردن حشراتی که به گیاهان و محصوات کشاورزی آسیب وارد می‌کنند.
• قارچ کش: برای از میان بردن قارچ‌های مضر
• باکتری کش: برای نابود کردن بیماری‌های باکتریایی گیاهی بکار می‌رود.
• نماتد کش(به انگلیسی: Nematocide): برای کنترل جمعیت کرم‌های لوله‌ای
• موش کش: برای دورکردن، عقیم‌سازی و ازبین بردن موش‌هایی که به محصولات کشاورزی آسیب می‌زنند.
• راب کش (به انگلیسی: Molluscicide): برای کنترل حلزون و دیگر نرمتنان بکار می‌رود.
• جونده کش: برای کنترل جوندگان استفاده می‌شود.
• جلبک کش: برای از میان بردن یا کاهش رشد جلبک و خزه استفاده می‌شود.
• تدخین: گاز یا بخاری که برای نابودی آفات در داخل ساختمان‌ها یا خاک استفاده می‌شود.
• کشنده تخم: برای کنترل تخم حشرات و موش‌ها بکار می‌رود.

انواع آفت کش (از نظر ترکیب آن)

• آفت کش‌های شیمیایی
• آفت کش‌های زیستی

انواع آفت کش‌های شیمیایی

• آفت کش‌های ارگانیک
• آفت کش‌های سنتتیک

کاربرد

آفت‌کش‌ها برای کنترل ارگانیسم‌هایی که زیان آور شناخته می‌شوند، به کار می‌روند. به عنوان مثال آنها می‌توانند، پشه‌هایی که ناقل بیمارهای مرگباری چون ویروس نیل غربی، تب زرد و مالاریاهستند را از بین ببرند. همچنین می‌توانند زنبورها و مورچه‌هایی که عامل بروز حساسیت هستند را نیز از بین ببرند. حشره کش‌ها می‌توانند حیوانات را در مقابل بیماری‌هایی که توسط انگل‌هاییچون کک به وجود می‌آیند نیز محافظت کنند.

آفت‌کش‌ها می‌توانند از بروز بیماری‌هایی که ناشی از مواد غدایی کپک زده یا بیماری زا می‌باشند، جلوگیری کنند. علف کش‌ها می‌توانند علف‌ها و درختان هرز کنار جاده را بیین ببرند و علف‌های هرزمهاجمی که باعث آسیب محیط زیست می‌شوند را نابود کنند. همچنین از آنها در دریاچه‌ها و برکه‌ها برای کنترل گیاهان آبی مانند جلبک‌ها و چمن که عامل بوی نامطبوع آب می‌باشند و باعث تداخل در شنا و ماهیگیری می‌شوند، استفاده می‌شود.

عوارض

بسیاری از آفت‌کش‌ها که برای نابودی آفت‌ها استفاده می‌شوند، برای سلامتی انسان ضرر دارند. ورود آنها به دریاچه‌ها و رودخانه‌ها، موجب آلوده شدن منابع آبی می‌شود. بارش باران اسیدی و از بین رفتن جانداران آبی به دلیل افزایش میزان اسید موجود در آب، از دیگر عوارض استفاده از آفت کش هاست. همچنین روانه کردن آفت کش‌ها در آب برای جانوران، به ویژه برای دوزیستان بسیار خطرناک است.

جایگزین

در بسیاری از موارد، جایگزینی به جای استفاده از آفت‌کش‌های شیمیایی وجود دارد:

• استفاده از مهندسی ژنتیک
• استفاده از جانداران دیگر نظیر طعمه خواران و انگل‌ها برای کنترل آفات. برای نمونه می‌توان از اردکها برای مقابله با آفت حلزونها در برنج استفاده کرد.
• برخی مواد غذایی می‌توانند فرآوری شوند و علیه آفت‌ها به کار گرفته شوند.
• برای مبارزه با آفات، کشت چند محصولی به جای کشت تک محصولی ترجیح داده می‌شود.

همگان از آثار منفي مصرف سموم نباتي و عوارض زيست محيطي آن اطلاع دارند. اما به نقش مؤثر آفت كش هاي شيميايي در مبارزه با آفات و اهميت اقتصادي آن در توليد محصولات كشاورزي نیز اذعان دارند. به این خاطر نه تنها از ميزان توليد سموم گياهي در جهان كاهش كاسته نشده، بلكه همواره با تنوع بيشتر در حال توسعه است. محققان گياه پزشكي، مبارزه شيميايي را به عنوان آخرين روش مبارزه با آفات مطرح مي کنند. (البته در تلفيق با روش هایی مثل؛ زراعي، مكانيكي، فيزيكي و بيولوژيكي) از حدود شصت سال پیش، مصرف سموم شيميايي بر روي محصولات كشاورزي در ايران رايج شد. به دنبال آن، استفاده از انواع ادوات سمپاشي(سمپاش دستی ،سمپاش موتوری ، سمپاش زنبه ای ، سمپاش پشت تراکتوری ، سمپاش فرغونی) نيز توسعه يافت.

سموم نباتي ممکن است به چند صورت مورد استفاده قرار گیرند . به صورت تقريباً خالص كه به تكنيكال معروف است

با استفاده از يك حلال كه معمولاً آب است و به عنوان امولسيون ارائه مي شود.

به صورت گرد پاشي به صورت گرانول پاشی

این سموم، در يك برنامه سمپاشي، باید به طور يكنواخت و همگن بر روي گياه (و يا ساير اهداف مورد نظر) پاشيده شوند. مناسب ترین وسیله برای شكستن محلول و تبديل آن به قطره سمي، دستگاه سمپاش است اجزاي اصلي یک سمپاش، بسته به نوع آن، معمولاً شامل؛ مخزن، لوله ها، اتصالات، پمپ ها، توربين هاي توليد جريان شديد هوا، موتورهاي الكتريكي، نازل ها، صافي ها و بوم ها است .
آنچه كه در توليد قطرات سمي از اهميت بيشتري برخوردار است، توجه به مشخصات قطره است. مشخصاتي كه بايد متناسب با اهداف مورد نظر در سمپاشي باشد، مثل؛ ارزيابي قُطر قَطرات، تعداد قطرات در واحد سطح و همچنين چگونگي پراكنش تصوير زیر به خوبي نشان مي دهد كه توجه به مشخصات ياد شده و رابطه بين قُطر و تعداد آن، متناسب با هدف مورد نظر، تا چه ميزان مي تواند كارآيي عمليات سمپاشي را افزايش دهد.

سم پاش ها

فهرست مطالب:

کشاورزی

میزان مصرف آفت کش در ایران

تاریخچه

اصول كلي سمپاشي

اجزاي اصلي یک سمپاش، بسته به نوع آن

قطرات سمی

نازل ها

نقش نازل ها

شناسايي نازل ها

نازل هاي مخروط پاش

نازل هاي بادبزني

نام گذاری نازلها

جنس و دوام نازلها

رنگ نازل

اندازه نازل

ارتفاع نازل

مشکلات بادبردگی آفت کش ها

انواع بادبردگی

عوامل موثر بر بادبردگی

شرایط جوی

فشار نازل

مدیریت بادبردگی

هم پوشاني نازل ها

صافي ها

کالیبراسیون

محاسبه مقدار علفکش

شرایط محیطی

فرمولاسيون‌ هاى قابل اسپرى

مايعات محلول در آب

پودرهاى محلول در آب

مواد امولسيونه در آب

پودرهاى وتابل

روشهاي استفاده از علف كش

پاشيدن يا پخش يكنواخت

سمپاش نواري يا رديفي

سمپاشي لكه اي يا موضعي

انتقال علف كش با آب آبياري

زمان كاربرد علفكشها

علف كشهاي قبل از شخم

علف كشهاي پيش از كاشت

علف كشهاي پيش از رويش

علف كشهاي پس از رويش

اصول ايمني افراد در مقابل تاثير سموم

طبقه بندي سمپاش ها بر حسب نوع كاربري

سمپاش اتومايزر پشتي

سمپاش میکرونر پشتی

و...