مدیریت فرایند به کارگیری مؤثر و کارآمد منابع مادی و انسانی در برنامه‌ریزی، سازماندهی، بسیج منابع و امکانات، هدایت و کنترل است که برای دستیابی به اهداف سازمانی و بر اساس نظام ارزشی مورد قبول صورت می‌گیرد.

تعریف

تاکنون، تعاریف متعددی برای مدیریت ارائه شده است. برخی از مهم‌ترین تعاریفی که ارائه شده، به قرار زیر است:

• هنر انجام امور با و به‌وسیله دیگران
• فرایندی که طی آن تصمیم‌گیری در سازمان‌ها صورت می‌پذیرد
• انجام وظایف برنامه‌ریزی، سازماندهی، رهبری، هماهنگی و کنترل
• علم و هنر هماهنگی کوشش‌ها و مساعی اعضای سازمان و استفاده از منابع برای نیل به اهداف سازمانی
• بازی کردن نقش رهبر، منبع اطلاعاتی، تصمیم‌گیرنده و رابط برای اعضای سازمان

مدیریت از دید کارکردی شامل وظایفی همچون برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، سازماندهی، نوآوری، هماهنگی، ارتباطات، رهبری، انگیزش و کنترل می‌گردد. این نوع تعاریف از مدیریت اگر چه با کمی و کاستی یا فزونی‌هایی در واژه‌های بیان‌کنندهٔ وظایف روبروست، اما به نظر روان‌تر از تعاریفی است که می‌کوشند مدیریت را محصور به یک ویژگی خاص نمایند یا ارزش فلسفی خاصی به مفهوم بیفزایند. بااین‌حال، تعاریف متعدد از مدیریت با توجه به کارکردهای آن از سوی محققانی چون فایول یا گیولیک دارای تفاوت‌هایی است که به‌سادگی نمی‌توان از آن‌ها گذر کرد. آنچه واضح است علم مدیریت هنوز نتوانسته است تعریف خود را مدیریت کند.

تعریف ذیل، مفاهیم کلیدی مدیریت را دربردارد:

• مدیریت یک فرایند است.
• مفهوم نهفتهٔ مدیریت، هدایت تشکیلات انسانی است.
• مدیریت مؤثر، تصمیم‌های مناسبی می‌گیرد و به نتایج مطلوبی دست می‌یابد.
• مدیریت کارا به تخصیص و مصرف مدبرانه می‌گویند.
• مدیریت بر فعالیت‌های هدفدار تمرکز دارد.
• مدیریت عبارتست از عملی که به‌صورت آگاهانه و مستمر انجام می‌شود و به سازمان شکل می‌دهد.

وظایف مدیریت

هنری فایول، صنعتگر فرانسوی، چنین اظهار داشت که همه مدیران، پنج وظیفه یا کار، انجام می‌دهند: برنامه‌ریزی، سازماندهی، رهبری، هماهنگی و کنترل. امروزه، این کارها را به صورت چهار وظیفه:

• برنامه‌ریزی
• سازماندهی
• رهبری
• هماهنگی
• کنترل

بیان می‌کنند.

پیتر دراکر، وظیفه مدیران را بازاریابی و نوآوری می‌داند. در عین حال، متون جدیدتر عمده وظایف مدیران را برنامه‌ریزی، سازماندهی، رهبری، استخدام و کنترل می‌دانند. برخی از منابع، استخدام را از فهرست فوق حذف کرده‌اند و برخی نیز هماهنگی را جایگزین آن نموده‌اند.

مدیریت از دید کارکردی شامل وظایفی همچون برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، سازماندهی، نوآوری، هماهنگی، ارتباطات، رهبری، انگیزش و کنترل می‌گردد

مدیریت مهندسی شکل خاصی از مدیریت است، که تمرکز آن بر استفاده از اصول مهندسی درکسب‌وکار معطوف می‌باشد. طراحی مدیریت مهندسی، با هدف تربیت مدیران برای استفاده در صنایع مختلف انجام شده است، به­ گونه­ای که این گرایش را می­توان چکیده مهندسی صنایعدانست، که برای فارغ­ التحصیلان سایر رشته­های فنی و مهندسی طراحی شده است، تا بتوانند از طریق برنامه‌ریزی و بکارگیری این فنون، بهره­وری سازمان­ها را ارتقاء بخشند. مدیریت مهندسی شاخه‌ای از مهندسی صنایع گرایش تحلیل سیستم‌ها بشمار می‌آید.

 

فهرست مطالب:

فصل اول: اصول مدیریت عمومی

تعریف مدیریت

اهمیت مطالعه مدیریت و سازمان

کارایی و اثربخشی

وظایف اصلی مدیران

و...

فصل دوم: تئوری و ساختار سازمان

سازمان چیست؟

سازمان به عنوان یک سیستم

زیرسیستم های سازمانی

ابعاد طرح سازمان

نتایج تعیین ساختار سازمان

و...

فصل سوم: مدیریت منابع انسانی

فرآیند مدیریت منابع انسانی

برنامه ریزی منابع انسانی

تجزیه و تحلیل شغل

روش های پیش بینی نیروی کار

فرآیند گزینش

و...

فصل چهارم: مدیریت بازاریابی

تعریف بازاریابی

مدیریت بازاریابی

فلسفه های مدیریت بازاریابی

فرآیند بازاریابی

تجزیه و تحلیل موقعیت های بازار

معیارهای اندازه گیری جذابیت بازار

و...

فصل پنجم: مدیریت فناوری

تعریف فناوری

اجرای فناوری

طبقه بندی فناوری ها

مدیریت فناوری

عوامل موثر در خلق ثروت

و...

فصل ششم: مدیریت پروژه

پروژه چیست؟

تفاوت پروژه ها با کار عملیاتی

مدیریت پروژه

اداره کردن پروژه

چرخه حیات پروژه

ذینفعان پروژه

و...

فصل هفتم: برنامه ریزی پروژه

ساختار شکست کار

کارکردهای اصلی WBS

شیوه ایجاد WBS

نکات مورد توجه در برآورد زمان

انواع نمودارهای شبکه ای

خظاها در رسم شبکه

و...

فصل هشتم: مدیریت خرید و تدارکات

اهداف بخش خرید

اصول خرید رقابتی

اطلاعات مرتبط با بخش خرید

وظایف بخش خرید

مراحل کلی خرید

و...

فصل نهم: مدیریت کیفیت

تعریف کیفیت

ابعاد کیفیت

انواع مشخصه های کیفی

طراحی آزمایش ها

ابزارهای کنترل آماری فرآیند

و...

فصل دهم: سیستم های اطلاعات مدیریت

سیستم اطلاعات مدیریت

اطلاعات و داده ها

طبقه بندی سیستم های اطلاعات مدیریت

عناصر فیزیکی سیستم های اطلاعات

کارشناسان اطلاعات

و...

فصل یازدهم: بهره وری

تعاریف بهره وری

مفاهیم جایگزین بهره وری

نسبت های رایج بهره وری

بهره وری از دید سازمان های بین المللی

بهره وری از دید گروههای اجتماعی

مزایای بهره وری

و...

فصل دوازدهم: اخلاق در مهندسی

مسئولیت حرفه ای

سه الگوی مسئولیت

موانع مسئولیت حرفه ای

تجزیه و تحلیل مسائل اخلاقی

امور اخلاقی

و...

فصل سیزدهم: ارگونومی

تعریف ارگونومی

عوامل موثر در طراحی ارگونومیکی

علوم پایه ای دانش ارگونومی

اهمیت ارگونومی

و...

فصل چهاردهم: مقررات قراردادهای مهندسی

قرارداد

کارفرما

پیمانکار

مشاور

وظایف کارفرما

وظایف مشاور

و...