
عروض واژهای عربی و بهمعنی فن سنجیدن شعر و شناختن وزنها و بحرهای کلام منظوم با افاعیل عروضی و پیدا کردن اوزان اشعار برپایهٔ آن افاعیل است. به این دلیل این دانش را «عروض» نامیدهاند که وزن شعر بر آن عرضه میشود. برابر پارسی چامهسنجی برای آن مناسب مینماید. درضمن، اصطلاح «عروض» به جزوِ آخر از مصراع یکم هر بیت شعر هم اطلاق میشود.
خلیل بن احمد فراهیدی برای نخستین بار وزن کمّی را، که قرنها پیش از او در زبانهای سانسکریت و برخی زبانها باستانیِ هندواروپایی تدوین شدهبود، بر زبان عربی منطبق کرد. قواعد او برای زبان عربی بسیار خوب است، اما شمس قیس رازی در کتاب معروفش، المعجم فی معاییر اشعار العجم، و نیز محققانِ پیش از او، عیناً براساس قواعد عربی و بدون توجه به مسائل خاص زبانفارسی، اقدام به تهیهٔ قواعد عروض فارسی کردند و حتّی نام بحرها و وزنهای مختلف نظم فارسی را تغییر ندادند و از همان نامهای عربی استفاده کردند. خواجه نصیر طوسی هم، هرچند در کتاب معروفش، معیارالاشعار، سعی کرد بخشهایی را که نمیشود بر فارسی منطبق یا تحمیل کرد، نشان دهد، اما عملاً کار تازهای برای تدوین قواعد وزنشناسی فارسی انجام نداد.
متخصصان فن عروض، وزنهای موجود در شعرهای فارسی را در نوزده جنسِ مختلف دستهبندی کردهاند که هریک از این دستهها را اصطلاحاً بحر مینامند. بحرها را ازجهتِ کاربرد افاعیلِ کامل یا مزاحف به دو دستهٔ سالم و غیرسالم تقسیم میکنند. اما دکتر پرویز ناتل خانلری بحر را چنین تعریف کردهاست: «صورتی خاص از ترکیب هجاهاست که در آن تناسب معیّنی میان هجاهای کوتاه و بلند وجود داشتهباشد و آن را با صورتی دیگر، که حاصل تناسب دیگری باشد، نتوان در یک قطعه آمیخت». بنا بر این تعریف، هر وزنی یک بحر مستقل بهشمار میآید. اما برای سهولت طبقهبندی، بحرها را به اصلی و فرعی تقسیم کردهاند. بحر اصلی را دستگاهی دانستهاند که چند وزن را دربرمیگیرد. وزنهای فرعیِ هر بحر، با اِعمال قواعدی خاص بهوجود میآیند:
۱- با حذف یک یا چند هجا از آخر بحر؛
۲- با حذف چند هجا از آخر بحر و تکرار پارهٔ باقیمانده. در این حالت، مصراعهایی با دو پارهٔ مساوی بهوجود میآید که در اصطلاح، وزنِ آنها را وزن خیزابی یا وزن دوری یا وزن متناوب مینامند؛
۳- با افزودن یک هجا به آخرِ هر پاره از وزنی اصلی یا فرعی.
بهکمک این سه قاعده، قواعد پیچیدهٔ زحاف عروض قدیم بهآسانی توجیه میشود. در عروض خانلری، نزدیک به پنجاه بحر شناخته شده که در پانزده «سلسله» طبقهبندی شدهاست.
قافیه، مشتق از قفو، به معنای پس گردن و ازپیرونده است. در فارسی آن را پساوند گویند، و اصطلاحی است در نظم و شعر.
«قافیه»، قسمت تکرارشونده از کلمههایی است که در نظم و شعر تکرار میشود، به شرط آنکه قسمت تکرارشونده جزئی از کلمهٔ قافیه باشد و به آن الحاق نشدهباشد. درضمن، اگر کل کلمه ـ و نه جزئی از آن ـ به یک معنی و از یک ریشهٔ واحد تکرار شود، به آن ردیف میگویند. آخرین حرف اصلیِ قافیه را «رَوی» میگویند؛ بهعنوان مثال، در کلمات جام، وام، دام، نام و آرام، حرف «م» رَوی است.
معین در فرهنگ معین در مدخل «قافیه» نوشته است:
«ای نرگس پرخمار تو مست [/] دلها ز غم تو رفت از دست.» قافیهٔ آن از آخر کلمه باشد تا به نخستین حرکتی که پیش از سواکنِ آن بود. پس قافیهٔ این شعر، دو حرف و حرکتی بیش نباشد و آن سین و تاء است و حرکت ماقبل آن؛ اما اگر حرفِ آخرین از کلمهٔ قافیه از نفْس کلمهٔ قافیه نباشد بلکه بهعلتی بدان ملحق شدهباشد چنانکه: «برخیّ چشم مستشان [/] وآن زلف همچون شَستشان.» که کلمهٔ اصلی در آخر این شعر، «مست» و «شَست» است و «شان» ازبهر اضافتِ جماعت بدان ملحق شدهاست. قافیهٔ آن از آخر کلمه باشد تا به نخستین حرکتی که پیش از سواکنِ حروفِ نفْسِ کلمه باشد.»
در نظم، کلمهٔ قافیه در انتهای بیتها میآید یا مصراع مطلع غزل، و البته چنانچه شعر دارای «ردیف» باشد، کلمهٔ قافیه قبل از «ردیف» قرار میگیرد. به بیتی که هر دو مصراع آن قافیه داشتهباشد مُصَرَّع میگویند.
«انواع قافیه، بهاعتبار تقطیع، پنج است بهاجماعِ اهل عرب و فارس: مترادف، متدارک، متکاوس، متواتر و متراکب. بعضی، این الفاظ را «القاب قوافی» میگویند و بعضی حدود قافیه گویند.»
فهرست مطالب:
فصل اول: مقدمه
تعریف عروض
تعریف وزن
واک
هجا
انواع هجا
آوا نویسی
و...
فصل دوم: تقطیع و وزن
ارکان
جدول ارکان
وزن
مراحل دستيابي به وزن
فهرست اوزان رایج
و...
فصل سوم: فنون تقطیع
قواعد
ضرورات
اختیارات
رباعی
ترانه یا دوبیتی
ذوبحرین
وزن دوری
وزن شعر نو
نامگذاري اوزان ـ زحافات
قافیه
قافیه درونی
روی
انواع روی
قاعده اصلی قافیه
قاعده قافيه به اعتبار روي
اختیارات شاعری
عیوب قافیه
قافیه بدیعی
حروف و حركات قافيه
و...
فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC تلگرام : ParsiTeamCH@ سایت : ParsiTeamSite.ir ... ...
فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut ... ...
فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings ... ...
فارسی ساز Dragons Dogma 2 آموزش نصب : https://parsiteamsite.ir/product13/dd2/index.html ... ...
مجموعه ی حاضر فایل پاورپوینت قابل ویرایش تمامی فصل های ریاضی ششم دبستان می باشد که تمامی سوالات همراه با جواب کامل بوده و توضیحات کامل هستند این فایل ها مناسب برای آموزگاران عزیز و دانش آموزان و اولیا می باشد با استفاده از این فایل ها ها به جواب سوالات فصل ها خواهید رسید هم به ...
دامنه (Domain) آدرس کسب و کار شماست. امروز بسیاری از افراد به دنبال خرید دامنه منقضی شده اتوریتی دار یا رنک دار هستند چرا که خرید یک دامنه رنک دار کسب و کار شما را ماه ها به جلو می اندازد و شما را سریع تر به هدفتان می رساند. اما چگونه بصورت رایگان یک دامنه اتوریتی دار مناسب ... ...
فارسی ساز Watch Dogs Legion ... ...
یکی از مراحل عیب یابی و رفع عیب سیستم های الکتریکی و الکترونیکی خودرو، شناخت محل دقیق پایه ها و تست سیم و یا قطعه مربوطه می باشد بدین منظور تعمیرکاران از کتابچه ها و نقشه های متعددی استفاده می کنند در اختیار داشتن چنین نقشه هایی نیازمند صرف هزینه و مطالعه کتابهای تعمیراتی ... ...
اگر علاقه مند به باستان شناسی باشید، پس از مطالعه مقالات و کتاب ها مطمئنا به واژه جوغن یا جوغان برخوردید. شناخت جوغن ها در گنج یابی بسیار مهم است چون: يکي از بيشترين علايمي که در ايران عزيز وجود داره سنگ کاسه و جوغنها هستند کاسه ها به طور معمول نشانه قبر هستند ... ...
دانلود کتاب معلم نوو پریسما آ2 فایل به صورت pdf با کیفیت خوب و برای راحتی در تدریس یا آموزش کتاب نوو پریسما A2 می باشد. کتاب Nuevo Prisma A2 با ساختار جدید بر اساس متد قبلی این مجموعه جهت فراگیری زبان اسپانیایی ویژه بزرگسالان توسط انتشارات Editorial Edinumen به چاپ ... ...
جلد دفتر کارنمای جابر بن حیان (با فرمت word جهت تغییر و ویرایش) نمونه ای از دفتر کار نمای جشنواره جابر بن حیانبا طراحی زیبا و مناسب برای دانش آموزان عزیز آماده شده است. به علاوه 2 هدیه از طرح های جابر تقدیم می شود ... ...
√جدیدترین آپدیت آبان ۱۴۰۴√ بسم الله الرحمن الرحیم **کسب درآمد از اینترنت روزانه تا ۲/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان (تضمینی و تست شده)** ☆☆آموزش صفر تا صد کسب درآمد اینترنتی بالای ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان ماهانه، پشتیبانی ۲۴ ساعته ۷ روز هفته، ۱۰۰%حلال شرعی، کاملاً واقعی و تست ... ...
در اینجا جزئیات اجرایی کمیاب از نحوه اجرا و نقشه های مقاوم سازی ستون بتنی با ژاکت فولادی را می توانید دانلود کنید... نقشه های دانلودی در فرمت فایل اتوکد dwg و قابل ویرایش هستند... شامل : دانلود دتایل اجرایی مقاوم سازی ستون بتنی با ژاکت فلزی نحوه اتصال بولت ها به ستون ... ...
دانلود کتاب عبور از منطقه 60 درجه زیر صفرنسخه پی دی افبهتریت کتاب ترک اعتیاد با جدید ترین روش های کشف شده ...
دانلود کتاب"صدای خود را آزاد کنید" نوشته : راجر لاو pdf+فایلهای صوتی تمرینی همراه کتاب با یادگیری تکنیکهای ساده راجر لاو هر کسی می تواند صاحب صدایی قوی برای صحبت کردن و صوتی زیبا برای خواندن شود. او با نظریه انقلابی و ارائه مفهوم صدای میانی،شما را به دنیای جدیدی از ... ...
30 طرح تذهیب - ابر و باد - JPG - با کیفیت با کیفیت / در قطع A4 مناسب جهت تقدیرنامه/اعلامیه ترحیم/لوح تقدیر/ و .... برای دیدن طرح های جدیدتر کلیک کنید!! تمام طرح ها در تصویر زیر ... ...
دانلود آزمون های ورودی پنجم به ششم برای ابتدای سال ششم 16 آزمون به شکل ورود و قابل تغییر همراه با پاسخنامه دانلود 16 نمونه آزمون ابتدایی ورودی سال ششم ابتدایی که همگی به شکل ورود و قابل تغییر می باشند همراه با پاسخنامه و اماده برای استفاده این آزمون های وردی ...
این مطلب به سایت جدید منتقل شده است. برای مشاهده، کلیک کنید. سفارش و خرید دیگر کتاب ها از طریق تلگرام: 09373707571 ... ...
این مطلب به سایت جدید منتقل شده است. برای مشاهده، کلیک کنید. سفارش و خرید دیگر کتاب ها از طریق تلگرام: 09373707571 https://t.me/hteheran ... ...
دانلود 5 نمونه آزمون ورودی ششم ابتدایی به صورت ورود و قابل ویرایش همراه با جواب آزمون ورودی پنجم به ششم برای کلاس ششم ابتدایی همراه با جواب کامل 4 نمونه آزمون تشریحی می باشد و یک نمونه آزمون تستی که دارای جواب هستند . این آزمون ها همگی به شکل ورود بوده و قابل ویرایش می باشند ...
کاملترین جزوه نظریه و مبانی مدیریت دولتی ویژه دکتری به تعداد 160 صفحه pdf جزوه شامل خلاصه ای مفید و کاربردی از شش منبع اصلی درس نظریه ها و مبانی مدیریت دولتی می باشد که خواندن آن به تمامی دانشجویان دکتری مدیریت دولتی توصیه می شود. برای موفقیت بیشتر در این درس، موارد زیر برای ...
سئوالات عربی هفتم هشتم نهم نوبت اول دارای همه نوع سوال از جمله: مهارت های ترجمه؛ واژگان؛ مکالمه؛ درک وفهم؛ قواعد طراحی بر اساس بارم بندی جدید 15نمره کتبی و 5 نمره شفاهی مطابق با اصول و شیوه های جدید طراحی سؤال تر و تمیز شسته و رُفته اعراب گذاری شده با دانلود این ... ...
جزوه کامل اصول حسابداری 1 + نمونه سوالات بر اساس کتاب عبدالکریم مقدم و علی شفیع زاده منبع رشته حسابداری پیام نور در 250 صفحه به صورت فایل PDF این راهنما شامل موارد زیر است: نمونه سوالات آزمون تستی و تشریحی با جواب نکات مهم و چکیده هر فصل حل کامل تمرینات هر فصل ... ...
طرح بنر لایه باز تابلو امام شناسی و آموزش سیره ائمه را به صورت لایه باز برای آموزشگاه شما فرمت PSD لایه باز قابل ویرایش در برنامه فتوشاپ ابعاد پیش فرض 220x130cm -------------------------------------------------------------------------------------------------- در صورتی ... ...
دانلود دوره کامل 5 جلدی گیاهان دارویی دکتری زرگری ویرایش ششم pdf در کتاب ارزشمند "گیاهان دارویی" دکتر زرگری، اطلاعات جامع و کاملی درباره گیاهشناسی، ترکیبات شیمیایی، خواص درمانی و… بسیاری از گونه های گیاهان دارویی ایران ارائه شده است که می تواند برای متخصصین علوم کشاورزی، ... ...
عنوان کتاب: منم تیمور جهان گشا نویسنده: مارسل بریون مترجم: ذبیح الله منصوری فرمت فایل ها: mp3 تعداد فایل ها: 28 حجم کل فایل ها: 900 مگابایت مدت زمان پخش: 27 ساعت و 26 دقیقه زبان: فارسی توضیحات: کتاب منم تیمور جهانگشا نوشته مارسل بریون می باشد و توسط ذبیح الله ... ...
اگر به یک وب سایت یا فروشگاه رایگان با فضای نامحدود و امکانات فراوان نیاز دارید بی درنگ دکمه زیر را کلیک نمایید.
ایجاد وب سایت یا