
تاکنون توابع حقیقی و توابع برداری را که تنها دارای یک متغیر مستقل بودند مورد مطالعه قرار دادیم. اگرچه بسیاری از پدیدههای جهان فیزیکی توسط این توابع توصیف میشوند، ولی اغلب کمیتهای فیزیکی در واقع به بیش از یک متغیر وابسته هستند. به عنوان مثال ، حجم یک مکعب مستطیل به طول ، عرض و ارتفاع آن و دمای نقطهای از یک جسم به مختصات آن نقطه (و احتمالا زمان) بستگی دارد. متناظر با هر کمیتی که به چند متغیر وابسته باشد، یک تابع با چند متغیر وجود دارد.
تابع f که دامنه آن زیرمجموعهای از
و برد آن مجموعهای از اعداد حقیقی باشد را یک تابع (حقیقی) n متغیره میگوییم.
تابع f یک تابع دو متغیره است، اگر دامنه آن مجموعهای از نقاط صفحه باشد. به همین ترتیب f را یک تابع سه متغیره میگوییم اگر دامنه آن مجموعهای از نقاط فضا باشد.
اگر f و g دو تابع با دو متغیر باشند، آنگاه مجموع ، حاصلضرب و خارج قسمت دو تابع دو (یا چند) متغیره به صورت زیر تعریف میشوند:




دامنه توابع حاصلجمع ، تفاضل و حاصلضرب f و g برابر با اشتراک دامنههای f و g است، و دامنه خارج قسمت f و g برابر با مجموع نقاط
مشترک بین دامنههای f و g است به طوری که
اگر f یک تابع دو متغیره و g یک تابع یک متغیره باشند، آنگاه gof به صورت:

تعریف میشود. دامنه تابع gof مجموعه همه نقاط
در دامنه f است. بطوری که عدد حقیقی
در دامنه g باشد.
با وجودی که رسم نمودار توابع دو متغیره به آسانی رسم نمودار توابع یک متغیره نیست، نمودار بسیاری از این توابع را میتوانیم رسم کنیم. ولی رسم نمودار توابع سه متغیره ممکن نیست، زیرا برای این کار به چهار بعد نیاز است. با این وجود ، با استفاده از سطوحی به نام "سطوح تراز" میتوان اطلاعات مفیدی در مورد توابع سه متغیره به دست آورد. اگر f یک تابع سه متغیره باشد، آنگاه به ازای هر c مجموعه همه نقاط
را بطوری که
یک سطح تراز f مینامیم. به عنوان مثال ، اگر
نمایش دمای نقطه
باشد، آنگاه سطح تراز
سطحی است که دمای تمام نقاط آن مقدار ثابت C است. به ازای c=0 ، سطح تراز
نمودار تابع f با معادله
است. به این دلیل ، نمودار یک تابع دو متغیره را یک سطح با یک رویه مینامیم. برای رسم سطوح تراز ، مقطع آن را با صفحههای x=c، y=c و z=c پیدا میکنیم. هر یک از این مقاطع را یک اثر سطح تراز مینامیم. مهمترین سطوح تراز سطوح تراز درجه دوم هستند.
سطوح درجه دوم به 9 دسته تقسیم میشوند. در زیر a ، b و c اعداد حقیقی و مثبت هستند.

اگر a=b باشد، نمودار این بیضیوار یک دایره است. همچنین ، اگر a=b=c ، آنگاه نمودار این بیضیوار یک کره به مرکز مبدا و شعاع a است. اثر بیضیوار در صفحه z=k به شکل بیضی است.

اگر a=b ، این سطح یک استوانه (مدور) است. اثر استوانه بیضوی در صفحه های z=k یک بیضی است.

اثر مخروط در صفحههای z=k یک بیضی (یا دایره ، a=b) یا یک نقطه اگر (k=0) است. اثر این مخروط در صفحههای x=0 و y=0 شامل دو خط که از مبدا میگذرند است. اگر a=b ، این سطح را یک مخروط (دو پارچه) مدور مینامیم.

اثر سهمیوار در هر صفحه z=k یک بیضی (یا دایره ، اگر a=b) ، یک نقطه یا تهی است. اثر این سطح در صفحههای x=0 و y=0 یک سهمی است. اگر a=b ، این سطح را یک سهمیوار مدور مینامیم.

اثر این سطح با صفحههای y=0 سهمی
است.

اثر این سهمیوار در صفحههای x=0 و y=0 دو سهمی ، یکی روبه بالا و دیگری روبه پایین است. اثر این سطح در صفحه z=0 متشکل از دو خط متقاطع است. اثر آن در هر صفحه دیگر موازی با صفحه xy یک هذلولوی است. نمودار این سطح شبیه به زین اسب است.

اثر این سطح در هر صفحه z=k هذلولوی

است.

اثر این ورق در صفحههای x=0 و y=0 هذلولوی و در صفحههای z=k یک بیضی (یا دایره ، اگر a=b) است.

اثر این سطح در صفحههای y=k یا x=l یک هذلولوی و در صفحه های z=e یک بیضی (یا دایره ، اگر a=b)، یک نقطه یا تهی است.
فرض کنیم f تابعی n-متغیره باشد. اگر همه متغیرها به جز یکی از آنها را ثابت در نظر بگیریم، تابعی با یک متغیر به دست میآید. که این همان مشتق جزئیتوابع چندمتغیره است.
اگر D دامنه f باشد، آنگاه
تابعی از دو متغیر x و y و با دامنه
نیز نشان میدهیم.
و
را مشتقهای جزئی مرتبه اول f مینامیم. نماد
به جای d برای تمایز مشتقهای جزئی از مشتقهای دیگر به کار رفته است. توجه کنید که برای محاسبه
، متغیر y را در
ثابت در نظر گرفته و با f همچون تابعی یک متغیره رفتار کردهایم. این مطلب در مورد
نیز صادق است.
تعبیر دیگر مشتق ، آهنگ تغییر است. به عبارت دیگر
آهنگ تغییر
در
نسبت به x (وقتی y ثابت در نظر گرفته شود) است. به عنوان مثال ، فرض کنید
نمایش دمای یک صفحه فلزی در نقطه
در صفحه xy باشد. در این صورت ،
آهنگ تغییر دما در
روی خط y=b است. اگر وقتی x افزایش مییابد، دما افزایش یابد، آنگاه
و اگر با افزایش x دما کاهش یابد، آنگاه
. به همین ترتیب ،
آهنگ تغییر دما در
روی خط x=a است.
مفهوم مشابهی با مشتقهای مرتبههای بالاتر توابع یکمتغیره در مورد توابع n-متغیره وجود دارد. اگر f تابعی از متغیرهای x و y باشد، آنگه
و
توابعی از متغیرهای x و y هستند. در نتیجه مشتقهای جزئی
و
را نیز میتوان در نظر گرفت. این مشتقها که مشتقهای جزئی مرتبه دوم نامیده میشوند، عبارتند از:




اگر تابع f با دو متغیر x و y باشد به طوری که
و
در
پیوسته باشند در این صورت:

مبلغ قابل پرداخت 35,000 تومان
فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC تلگرام : ParsiTeamCH@ سایت : ParsiTeamSite.ir ... ...
فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut ... ...
فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings ... ...
فارسی ساز Dragons Dogma 2 آموزش نصب : https://parsiteamsite.ir/product13/dd2/index.html ... ...
عنوان کتاب: جان شیفته (مجموعه کامل) نویسنده: رومن رولان مترجم: م.ا به آذین فرمت فایل ها: mp3 تعداد فایل ها: 4 جلد کامل حجم کل فایل ها: 953 مگابایت زبان: فارسی توضیحات: فضای داستان جان شیفته، فرانسه در ابتدای سده بیستم است و رمان وضعیت اجتماعی این دوران را برای ... ...
فارسی ساز Watch Dogs Legion ... ...
دامنه (Domain) آدرس کسب و کار شماست. امروز بسیاری از افراد به دنبال خرید دامنه منقضی شده اتوریتی دار یا رنک دار هستند چرا که خرید یک دامنه رنک دار کسب و کار شما را ماه ها به جلو می اندازد و شما را سریع تر به هدفتان می رساند. اما چگونه بصورت رایگان یک دامنه اتوریتی دار مناسب ... ...
جلد دفتر کارنمای جابر بن حیان (با فرمت word جهت تغییر و ویرایش) نمونه ای از دفتر کار نمای جشنواره جابر بن حیانبا طراحی زیبا و مناسب برای دانش آموزان عزیز آماده شده است. به علاوه 2 هدیه از طرح های جابر تقدیم می شود ... ...
یکی از مراحل عیب یابی و رفع عیب سیستم های الکتریکی و الکترونیکی خودرو، شناخت محل دقیق پایه ها و تست سیم و یا قطعه مربوطه می باشد بدین منظور تعمیرکاران از کتابچه ها و نقشه های متعددی استفاده می کنند در اختیار داشتن چنین نقشه هایی نیازمند صرف هزینه و مطالعه کتابهای تعمیراتی ... ...
آموزش نرم افزار حسابداری شالی (شرکت داده پردازی کاشان) آدرس سایت شرکت: https://kdps.ir/ مجموعه فایل PDF آموزش نرم افزار شالی شامل حساب و انبار + تمرین و حل تمرین ... ...
√جدیدترین آپدیت آبان ۱۴۰۴√ بسم الله الرحمن الرحیم **کسب درآمد از اینترنت روزانه تا ۲/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان (تضمینی و تست شده)** ☆☆آموزش صفر تا صد کسب درآمد اینترنتی بالای ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان ماهانه، پشتیبانی ۲۴ ساعته ۷ روز هفته، ۱۰۰%حلال شرعی، کاملاً واقعی و تست ... ...
مجموعه ی حاضر فایل پاورپوینت قابل ویرایش تمامی فصل های ریاضی ششم دبستان می باشد که تمامی سوالات همراه با جواب کامل بوده و توضیحات کامل هستند این فایل ها مناسب برای آموزگاران عزیز و دانش آموزان و اولیا می باشد با استفاده از این فایل ها ها به جواب سوالات فصل ها خواهید رسید هم به ...
نقشه سیم کشی قسمتهای مختلف موتورسیکلتهای پالس Pulse به صورت کاملا رنگی و بسیار با کیفیت فرمت فایل : pdf (پی دی اف) شامل 8 نقشه سیم کشی 220 و 200 سی سی 01. نقشه مدار سیم کشی نشانگر آمپر سوخت02. نقشه مدار سیم کشی چراغ ها03. نقشه مدار سیم کشی استارت04. نقشه مدار سیم کشی ... ...
دانلود کتاب معلم نوو پریسما آ2 فایل به صورت pdf با کیفیت خوب و برای راحتی در تدریس یا آموزش کتاب نوو پریسما A2 می باشد. کتاب Nuevo Prisma A2 با ساختار جدید بر اساس متد قبلی این مجموعه جهت فراگیری زبان اسپانیایی ویژه بزرگسالان توسط انتشارات Editorial Edinumen به چاپ ... ...
دانلود کتاب"صدای خود را آزاد کنید" نوشته : راجر لاو pdf+فایلهای صوتی تمرینی همراه کتاب با یادگیری تکنیکهای ساده راجر لاو هر کسی می تواند صاحب صدایی قوی برای صحبت کردن و صوتی زیبا برای خواندن شود. او با نظریه انقلابی و ارائه مفهوم صدای میانی،شما را به دنیای جدیدی از ... ...
سئوالات عربی هفتم هشتم نهم نوبت اول دارای همه نوع سوال از جمله: مهارت های ترجمه؛ واژگان؛ مکالمه؛ درک وفهم؛ قواعد طراحی بر اساس بارم بندی جدید 15نمره کتبی و 5 نمره شفاهی مطابق با اصول و شیوه های جدید طراحی سؤال تر و تمیز شسته و رُفته اعراب گذاری شده با دانلود این ... ...
پکیج فوقالعاده آموزش کسب درآمد با هوش مصنوعی بدون نیاز به تخصص | بدون سرمایه اولیه | درآمد واقعی ✅ چرا باید این پکیج رو تهیه کنید؟ ✨ کاملاً عملی و کاربردی – فقط تئوری نیست، دقیقاً قدمبهقدم نشونت میدیم چه کاری انجام بدی. ✨بدون نیاز به تجربه یا تخصص قبلی – حتی اگه ... ...
دانلود حسابداری مالی دکتر یدالله تاری وردی و کلاس کنکور کارشناسی ارشد حسابداری مالی ...
در اینجا جزئیات اجرایی کمیاب از نحوه اجرا و نقشه های مقاوم سازی ستون بتنی با ژاکت فولادی را می توانید دانلود کنید... نقشه های دانلودی در فرمت فایل اتوکد dwg و قابل ویرایش هستند... شامل : دانلود دتایل اجرایی مقاوم سازی ستون بتنی با ژاکت فلزی نحوه اتصال بولت ها به ستون ... ...
اگر علاقه مند به باستان شناسی باشید، پس از مطالعه مقالات و کتاب ها مطمئنا به واژه جوغن یا جوغان برخوردید. شناخت جوغن ها در گنج یابی بسیار مهم است چون: يکي از بيشترين علايمي که در ايران عزيز وجود داره سنگ کاسه و جوغنها هستند کاسه ها به طور معمول نشانه قبر هستند ... ...
فارسی ساز Crysis 3 Remastered ... ...
کتاب صوتی پاک زیستن انجمن معتادان گمنام NA درباره کتاب: هر روزی که ما پاک زیسته و اصول روحانی بهبودی را تمرین می کنیم, حقایق بیشتری آشکار می گردند. اولین نسخۀ کتاب پاک زیستن در سال 1983 نوشته شد اما آغاز این پروژه حتی به پیش از این تاریخ نیز مربوط می گردد. این ... ...
با نصب این فارسی ساز میتوانید بازی Hell is us رو به صورت کامل فارسی بازی کنید. ... ...
جزوه کامل اصول حسابداری 1 + نمونه سوالات بر اساس کتاب عبدالکریم مقدم و علی شفیع زاده منبع رشته حسابداری پیام نور در 250 صفحه به صورت فایل PDF این راهنما شامل موارد زیر است: نمونه سوالات آزمون تستی و تشریحی با جواب نکات مهم و چکیده هر فصل حل کامل تمرینات هر فصل ... ...
فایل ورد سوال قرآن هفتم هشتم نهم نوبت اول دی 1404 دارای راهنمای تصحیح/ قابل تغییر و ویرایش مجدد تر و تمیز شسته و رُفتهاعراب(حرکت) گذاری شده و دارای انواع سوالات از جمله: (سؤالات ترجمه کلمات، ترکیبات، ترجمه آیات و عبارات و مفاهیم قرآنی) چنانچه هر سه ... ...
دانلود جزوه روسازی راه دکتر طباطبایی شامل هر دو نسخه پی دی اف و پاورپوینتزبان:فارسیفرمت:PDF و پاورپوینت ...
اگر به یک وب سایت یا فروشگاه رایگان با فضای نامحدود و امکانات فراوان نیاز دارید بی درنگ دکمه زیر را کلیک نمایید.
ایجاد وب سایت یا