شُغل یا پیشه فعالیتی منظم است که در ازای دریافت پول انجام می‌شود. یک فَرد عموماً یک شغل را با کارمندی، داوطلبی، یا شروع کسب‌وکار آغاز می‌کند. مدت‌زمان یک شغل می‌تواند از یک ساعت (درمورد کارهای خاص) تا تمام طول عمر (مثلاً درمورد برخی قاضی‌ها) به درازا بکشد. اگر یک فرد برای نوع مشخصی از شغل تربیت شده‌باشد، بدان حرفه یا پیشه می‌گویند. مجموعهٔ شغل‌های یک فرد درطول زندگی، سوابق شغلیِ آن فرد را تشکیل می‌دهد.

یک حادثه، سانحه یا تصادف، یک رویداد خارجی مشخص، قابل شناسایی، ناگاه و غیرقابل پیش‌بینی، غیرعادی و بدون قصد است که در یک زمان ومکان ویژه رخ می‌دهد، و بدون دلیل آشکار است، اگرچه اثری مشخص دارد. یک حادثه معمولاً احتمال نتیجهٔ منفی و ناگواری دارد که با آگاهی از دلایل رویدادی که حادثه را می‌آفریند و انجام کار مناسب پیش از رویداد، می‌توان از آن جلوگیری و پیشگیری نمود.

آتش‌سوزی یا حریق یکی از قدیمی‌ترین بلایایی است که می‌تواند در زمانی کوتاه، دارایی و سلامتی افراد را به خطر اندازد. بنا به تعریف حریق عبارتست از سوختن مواد سوختنی یا آتشی ناخواسته و در لحظه وقوع از کنترل خارج شده که معمولاً با دود و حرارت و نور توأم است. آتش‌سوزی عبارت از آتشی است که از یک منبع حرارتی در لحظه وقوع کنترل ناپذیر (حادثه) سرچشمه گرفته، یا منبع حرارتی معین کنترل شده‌ای را ترک کرده و با نیروی حرارتی خود گسترش و توسعه یافته باشد.

در حالت شوک الکتریکی، برق گرفتگی یا فره‌گرفتگی، گذشتن جریان الکتریکی از تن آدم باعث دریافت درد یا آسیب دیدگی در تن میشود. اگر خوش بخت بوده باشید گستره فره گرفتگی به دریافت خارش یا لرزش بسنده میکند. اما زمانی که در حال کار کردن بر روی خطوطفشار قوی هستیم، نشانه‌ها فره گرفتگی میتوانند خیلی جدیتر باشند بگونه‌ای که درد، کم ارزش‌ترین آنها به شمار می‌آید.

شناسایی گذرگردش از تن به عامل‌های گوناگونی مانند ولتاژ، گردش، زمان گذر گردش، راه گردش در تن، بسامد و... بستگی دارد. اما روی هم رفته آستانه شناسایی برای گردش DC، اگر از دست بگذرد بین ۵ تا ۱۰ میلی آمپر و برای گردش AC با فرکانس ۶۰ هرتز بین ۱ تا ۱۰ میلی‌آمپر است.

صدا یا صوت از انواع انرژی است که از تحرک ذرات ماده بوجود می‌آیند به این گونه که یک ذره با حرکت (برخورد) خود به ذره‌ای دیگر ذرهٔ دیگر را به حرکت درمی‌آورد و به همین ترتیب است که صوت نشر می‌یابد. صدا ارتعاشیست که توسط حس شنوایی انسان درک می‌شود. ما معمولاً اصواتی که در هوا حرکت می‌کنند را می‌شنویم ولی صدا می‌تواند در گاز، مایع و حتی جامدات نیز حرکت کند.

سرعت صوت در جامدات به دلیل تراکم زیاد مولکولها، بیشتر از مایعات و در مایعات نیز بیشتر از گازها است. صوت بر خلاف امواج دیگر مانند نور و گرما فقط در محیطی نشر می‌یابد که ماده وجود داشته باشد و این بدین معناست که اگر بر سطح ماه (که هوایی وجود ندارد) انفجاری روی دهد صدای آن شنیده نخواهدشد. از واحد دسی‌بل نیز برای اندازه‌گیری شدت صوت استفاده می‌کنند. محدودهٔ شنوایی انسان بین ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز می‌باشد.

ایمنی(به انگلیسی: Safety) یکی از پرکاربردترین واژه‌هایی است که در رابطه با انسان و در زمینه‌هایی چون پزشکی، صنعت و مواردی از این قبیل استفاده می‌شود. ایمنی شاخه‌ای از علم است که به تجزیه و تحلیل عوامل مخاطره‌آمیز می‌پردازد و آنرا آنالیز کرده و راهکارهای کنترل و کاهش آنرا پیگیری می‌کند. حوادث ناشی از کار به حدی از نگران کنندگی رسیده، که تبعات انسانی و اقتصادی آن مانعی جدی بر سر راه توسعه کشور به حساب می آید. اما سؤال اینست، که چگونه می توان این مسئله را به دغدغه شماره یک تصمیم گیران و فعالان اجرایی کشور تبدیل کرد؟

پیشگیری همواره ارزان تر از درمان است و این مقوله ای است که در تمام زمینه ها مصداق دارد. در پزشکی ، پیشگیری و واکسینه کردن به مراتب از ابتلا به بیماری و درمان آن ارزانتر است . در گذشته برنامه های ایمنی بر اساس یک فلسفه ، بعد از واقعه به بررسی و کنترل حوادث می پرداختند بدین معنی که مهندسی ایمنی بعد از وقوع یک حادثه وارد عمل شده و سعی میکرد که با انجام تحقیقات لازم علل بروز حادثه را مشخص کرده و از نتایج حاصله بعنوان پایه ای برای پیشگیری از وقوع حوادث مشابه استفاده کند؛ در این روش ایمنی باید حادثه ای رخ میداد تا مهندسی ایمنی بتواند وارد عمل شود که این امر باعث تحمیل هزینه های زیادی به سیستم می شد. با توسعه و گسترش سیستم های حساس و بسیار پیچیده این ایده قوت گرفت که برای بررسی وضعیت ایمنی سیستم ها دیگر نمی توان به حوادث اجازه وقوع داد لذا سعی گردید که روشهایی برای تجزیه و تحلیل حوادث ابداع شوند که بتوانند پتانسیل وقوع خطر را قبل از عملیات یک سیستم شناسایی کنند و نتیجه این تلاشها باعث شد که امروزه ایمنی سیستم بر اساس یک برنامه طرح ریزی شده ،دارای نظم،سازماندهی شده و در قالب یک فرآیند قبل از واقعه در آید که بر پایه روش آنالیز – کنترل قرار دارد. در فلسفه امروزی ایمنی سیستم تاکید بر روی سطح قابل قبول از ایمنی در فاز طراحی و قبل از تولید یا عملیات واقعی محصول یا سیستم و ارزیابی خطرات سیستم قبل از تحمل خسارت می باشد.

 

فهرست مطالب:

تعريف كار

تعریف حادثه

حادثه ناشي از كار

انواع حادثه

اهميت حوادث ناشي از كار

علل و عوامل دخيل در حوادث ناشي از كار

علل مستقيم

علل غير مستقيم

تقسيم بندي علل بروز حوادث به علل رفتاري و محيطي

علل محیطی

نظريه تعهد ايمني كالا

نظريه مسامحه

نظريه حادثه پذيري

نظريه درخت حادثه

مدلهاي مرتبط با حوادث

مدل هاينريش

مدل فيرنز

خسارت هاي ناشي از حوادث كار

غرامت هاي پرداختي به حادثه ديدگان از طريق نظام بيمه اي

احتراق

ايمني و حفاظت در مقابل آتش سوزي

طبقه بندي آتش

چند نکته در باب خاموش کننده‌ ها

عوامل ايجاد آتش سوزي

خطرات خاموش کننده‌ ها

حريق ‌هاي الکتريکي

وسايل و لوازم اطفاء حريق

هشدار دهنده ها

روشهاي پيشگيري از آتش سوزي يا مقابله با آن

انفجار

گروههاي اطفاء حريق

ايمني و حفاظت در مقابل برق

شوک الکتريکي و سوختگي

آتش سوزي و انفجار ناشي از برق

قوس الکتريکي

الکتريسيته ساکن

وسايل الکتريکي قابل حمل

کنترل خطرات بالقوه الکتریسيته

انتخاب تجهيزات برقي

سيستم‌هاي حفاظتي

كمكهاي اوليه هنگام برق گرفتگي

عوامل فيزيکي زيان آور محيط کار

جا و مکان و وسايل و تجهيزات

روشنایی

تباین

منابع نور

ميزان روشنايي لازم براي برخي مشاغل

اشعه مادون قرمز

اشعه ماوراء بنفش

تهویه

تدابير حفاظتي براي مخاطرات ناشي از دما

تدابير حفاظتي براي مخاطرات ناشي از سرما

عوامل ناشي از گرما

گرمازدگي

ضعف گرمايي

روش‌ هاي عمومي کنترل گرما در محيط کار

کنترل گرماي تابشي

صدا

سطوح صوت برخي از منابع توليد صدا

اثر سروصدا روي کارگران

اثر روي شنوايي

چگونگي فرايند شنوايي

ويژگي هاي فيزيولوژيك امواج صوتي

آثار سروصدا

قدرت شنوايي بر حسب شدت صوت

كاهش و كنترل سروصدا

ارتعاشات

ارتعاش در محيط کار

ارتعاشات در بدن

آثار ارتعاشات در دست و پا

تشديد در بدن انسان

فشار

عوارض و بيماريهاي ناشي از كاهش فشار هوا

عوارض و بيماريهاي ناشي از افزايش فشار

تشعشعات و مواد راديو اكتيو

واحدهاي سنجش مواد پرتوزا

شناخت پرتوها و ذرات يونساز

آثار تشعشات يونيزه

حفاظت در برابر پرتوها

رفع آلودگي از مواد راديواكتيو

عوامل رواني محيط كار

و...