اِی‌وی‌آر (به انگلیسی: AVR)، خانواده‌ای از ریزکنترل‌گرهای جدید است که شرکت اتمل، آن را روانهٔ بازار الکترونیک کرده است. این ریزکنترل‌گرهای هشت بیتی به خاطر دارا بودن قابلیت برنامه‌نویسی توسط کامپایلر زبان‌های برنامه‌نویسی سطح بالا، مورد توجه قرار می‌گیرند. این ریزکنترل‌گرها از معماری ریسک برخوردارند. همچنین شرکت اتمل کوشیده‌است تا با استفاده از معماری پیشرفته و دستورهای بهینه، حجم کد تولید شده را پایین آورده و سرعت اجرای برنامه را بالا ببرد. یکی از مشخصات این نوع ریزکنترل‌گرها دارا بودن ۳۲ ثبات همه منظوره است. همچنین در این ریزکنترل‌گرها، از حافظه‌های کم مصرف و غیر فرار فلش و ای‌ای‌پی‌رام استفاده می‌شود.

کامپایلرهایی به زبان بیسیک و C که زبان‌هایی پرکاربردی در دنیا محسوب می‌شوند: برای این نوع ریزکنترل‌گرها طراحی شده‌است. البته در حال حاضر استفاده از کامپایلر بسکام BAScom که نسبت به زبان c بسیار راحت تر و سریع تر عمل می‌کند جایگزین زبان c شده است. همچنین زبان اسمبلی را نیز می‌توان برای برنامه‌نویسی به کار برد. برای نمونه کامپایلر بسکام با زبان بیسیک برای برنامه‌نویسی این نوع از ریزکنترل‌گرها می‌تواند به کار رود. همچنین نرم‌افزار CodeVision، برای برنامه‌نویسی به زبان C (سازگار با این ریزکنترل‌گرها) بسیار رایج است (البته این برنامه بیشتر میان کاربران ایرانی رواج دارد، در میان کاربرهای خارجی کمتر دیده شده و بیشتر از برنامهٔ رسمی شرکت Atmel استفاده می‌شود).

پیشینه

میکروکنترلر ای‌وی‌آر در سال ۱۹۹۶ توسط شرکت اتمل ساخته‌شد. معماری ریزکنترل‌گر توسط Alf-Egil Bogen و Vegard Wollan دانشجویان دانشگاه صنعتی نروژ طراحی شد. واحد میکروکنترل‌گر اصلی ای‌وی‌آر در خانه ASIC محلی تروندهایم نروژ که Nordic VLSI نامیده می‌شد (اکنون Nordic Semiconductor) جایی که Vegard و Bogan به عنوان دانشجو فعالیت می‌کردند طراحی گردید.

شرکت اتمل می‌گوید نام ای‌وی‌آر یک مخفف نیست به نام خاصی اشاره نمی‌کند. سازندگان ای‌وی‌آر پاسخ مشخصی به این پرسش ندادند. اما به هر صورت به نظر می‌رسد که این نام مخفف (به انگلیسی: Alf (Egil Bogen) and Vegard (Wollan)s RISC processor) است.

انواع ریزکنترل‌گرهای AVR

میکروکنترلرهای خانواده AVR بر اساس معماری ماشین تعدیل شدهٔ هاروارد (Modified Harvard) می‌باشد، جایی که برنامه اصلی میکروکنترلر و اطلاعات ذخیره می‌گردد در فضایی جداگانه و با آدرس‌های جدا از همدیگر می‌باشند اما میکروکنترلرهای آی وی آر قابلیت خواندن اطلاعات را از حافظه برنامه با استفاده از دستوارت مخصوصی دارا می‌باشد.

خانواده‌های اصلی AVR

• TinyAVR - سری ATtiny
  • ۰٫۵–۱۶ کیلوبایت حافظه برنامه
  • بسته‌بندی ۶–۳۲ پایه
  • لوازم جانبی محدودتر
• megaAVR- سری ATmega
  • ۴–۵۱۲ کیلوبایت حافظه برنامه
  • بسته‌بندی ۲۸–۱۰۰ پایه
  • راهنماهای بیشتر
  • لوازم بیشتر
• classic AVR (از نظر امکانات بین دو گروه بالا) مثل AT90S8535
• Xmega- سری ATxmega
  • ۱۶–۳۸۶ کیلوبایت حافظه برنامه
  • بسته‌بندی ۴۴-۶۴-۱۰۰ پایه
  • بهبود کارکرد
  • لوازم جانبی زیاد به دلیل وجود ADCها
• AVR کاربرد خاص
  • مانند سری MegaAVR اما با ویژگی‌های افزوده مانند کنترلر کنترلر ال سی دی، کنترلر USB و ...
• FPSLIC (اِی وی آر همراه با مدار مجتمع دیجیتال برنامه‌پذیر)
  • مدار مجتمع دیجیتال برنامه‌پذیر ۵هزار تا ۴۰هزار گِیت
  • حافظه SRAM برای کد برنامه اِی وی آر
  • هسته اِی وی آر تا ۵۰ مگاهرتس
• AVR 32 بیت

در سال ۲۰۰۶ شرکت اتمل میکرو کنترلرهایی را ارائه نمود که اساس معماری آنها ۳۲ بیتی (AVR32) بود، که این سری از میکروکنترلرها شامل یک دستور چند داده(SIMD) و پردازشگر سیگنال دیجیتال(DSP) بود که به تنهایی قادر به پردازش صدا و تصویر می‌باشند. این میکروکنترلرهای ۳۲ بیتی به منظور رقابت با ریزپردازنده‌های بر اساس معماری ARM تولید شد، دستورالعمل‌های این میکرو بر اساس معماری هسته‌های RISC می‌باشد، در حالی که به هیچ وجه دستوارت میکروکنترلرها AVR32 و هیچ‌کدام از میکروهای ARM یکی نمی‌باشد.

فهرست مطالب:

مقدمه ای بر AVR

انواع میکروکنترلرهای AVR

انواع ATTINY 

انواع AT90S

انواع ATMEGA

خصوصیات ATMEGA32

ویژگی های حافظه ATMEGA32

خصوصیات جانبی ATMEGA32

خصوصیات ویژه ATMEGA32

پیکره بندی پایه ها

فیوز بیت های ATMEGA32

توضیح فیوز بیت های FUSE HIGH BYTE

BOOTRST

توضیح فیوز بیت های FUSE LOW BYTE

BODEN

توزیع کلاک در ATMEGA32

منابع کلاک ATMEGA32

اسیلاتور WATCHDOG

اسیلاتور کریستالی

تعيين محدوده خازن ها براي نوسانگر سراميكي

تعيين زمان آغاز (START-UP) توسط فيوز بيت CKSEL0,SUT1…0 براي كلاك اسيلاتوركريستالي

اسيلاتور كريستالي فركانس پايين

اسيلاتور RC خارجي

اسيلاتور RC كاليبره شده داخلي

جدول مدهاي عملياتي اسيلاتور RC كاليبره شده داخلي

کلاک خارجی

اسیلاتور تایمر/کانتر

خصوصیات مبدل آنالوگ به دیجیتال

پیکره بندی ADC در محیط BASCOM

دستور ()GETADC